Trong quan hệ hôn nhân và gia đình, khi những mâu thuẫn không thể hàn gắn, ly hôn trở thành giải pháp cuối cùng để giải phóng cho các bên. Tuy nhiên, tùy thuộc vào sự đồng thuận và tính chất tranh chấp mà pháp luật quy định hai quy trình thực hiện hoàn toàn khác nhau. Việc nhận diện đúng hình thức ly hôn là bước đi tiên quyết giúp đương sự tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm thiểu những hệ lụy tâm lý không đáng có.

Thuận tình ly hôn

Thuận tình ly hôn được xem là một “việc dân sự” dựa trên sự tự nguyện tối đa. Đặc điểm của hình thức này là cả hai vợ chồng đều cùng ký vào đơn yêu cầu và đã đạt được sự thống nhất hoàn toàn về ba vấn đề trọng yếu: chấm dứt quan hệ hôn nhân, quyền trực tiếp nuôi con kèm mức cấp dưỡng cụ thể, và phương án phân chia tài sản chung.

Về thẩm quyền, các bên có quyền tự thỏa thuận lựa chọn Tòa án nơi cư trú của vợ hoặc chồng để nộp hồ sơ. Nhờ tính chất không có tranh chấp, quy trình này diễn ra rất nhanh chóng, thường chỉ kéo dài từ một đến hai tháng. Kết quả cuối cùng là một Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực pháp luật ngay lập tức, giúp các bên sớm ổn định cuộc sống mới mà không phải trải qua các kỳ án kéo dài.

Ly hôn đơn phương

Khác với sự đồng thuận, ly hôn đơn phương được luật pháp xếp vào nhóm “vụ án dân sự”. Đây là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng đứng tên khởi kiện do người kia không đồng ý ly hôn, hoặc cả hai cùng muốn ly hôn nhưng lại đang tranh chấp quyết liệt về quyền nuôi con hoặc cách thức phân chia tài sản.

Về trình tự thủ tục, người khởi kiện phải nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn (người không ký đơn) cư trú hoặc làm việc. Thời gian giải quyết vụ án đơn phương thường kéo dài, trung bình từ bốn đến sáu tháng, thậm chí lâu hơn nếu các tình tiết tranh chấp tài sản hoặc quyền nuôi con trở nên phức tạp. Sau khi xét xử, Tòa án sẽ ra một Bản án ly hôn. Điểm cần lưu ý là bản án này có thể bị kháng cáo hoặc kháng nghị theo trình tự phúc thẩm nếu một trong các bên không đồng ý với phán quyết của Tòa.

Dù thực hiện theo hình thức nào, Tòa án năm 2026 luôn đặt lợi ích tốt nhất của con cái lên hàng đầu. Quyền nuôi con thường ưu tiên cho người mẹ đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, trong khi trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên sẽ được Tòa án hỏi ý kiến về nguyện vọng sống cùng bố hay mẹ.

Đối với tài sản, nguyên tắc công bằng dựa trên công sức đóng góp luôn được thượng tôn. Tuy nhiên, trong ly hôn đơn phương, áp lực chứng minh lỗi của đối phương hoặc chứng minh nguồn gốc tài sản riêng thường đè nặng lên các bên, đòi hỏi sự chuẩn bị hồ sơ pháp lý cực kỳ kỹ lưỡng và chuyên nghiệp.

Hướng tới một sự khởi đầu mới văn minh, pháp luật luôn khuyến khích các bên nỗ lực đối thoại để chuyển từ đơn phương sang thuận tình. Điều này không chỉ giúp lộ trình pháp lý trở nên nhẹ nhàng, ít tốn kém mà còn giữ lại sự tôn trọng cần thiết cho mối quan hệ hậu hôn nhân, đặc biệt khi có sự hiện diện của con trẻ. Sự minh bạch và thiện chí ngay từ khâu chuẩn bị hồ sơ chính là chìa khóa để khép lại một chương cũ và mở ra tương lai tốt đẹp hơn.

LUẬT KỶ NGUYỄN – ĐỒNG HÀNH PHÁP LÝ CÙNG BẠN

• Hotline: 0888.584.575 – 0903.531.333

• Địa chỉ: Lô S13, KĐT An Cựu City, TP. Huế.