Trong các vụ án ly hôn hiện đại, tài sản tranh chấp không còn gói gọn trong nhà đất hay sổ tiết kiệm mà dần chuyển sang các giá trị vô hình như cổ phần, phần vốn góp trong doanh nghiệp. Nếu không có những thỏa thuận pháp lý rõ ràng từ trước, việc phân chia loại tài sản đặc thù này không chỉ gây tổn hại về kinh tế cho các bên mà còn có thể làm tê liệt hoạt động quản trị của cả một hệ thống kinh doanh.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời kỳ hôn nhân. Điều này đồng nghĩa với việc, dù chỉ một người đứng tên trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc sổ đăng ký cổ đông, nhưng nếu vốn góp đó được hình thành từ tài sản chung thì người còn lại vẫn có đầy đủ quyền lợi đối với giá trị phần vốn đó. Tuy nhiên, việc phân chia cổ phần không đơn giản là “chia đôi” con số, bởi nó còn gắn liền với quyền điều hành và các quy định của Luật Doanh nghiệp về việc tiếp nhận thành viên mới.

Thực tế pháp lý cho thấy, khi chia cổ phần hoặc vốn góp, tòa án thường ưu tiên phương án thanh toán bằng tiền mặt giá trị phần tài sản tương ứng cho người không trực tiếp kinh doanh để đảm bảo sự ổn định cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất chính là khâu định giá. Giá trị sổ sách thường thấp hơn rất nhiều so với giá trị thực tế hoặc tiềm năng của doanh nghiệp trên thị trường. Việc không thống nhất được đơn vị định giá hoặc cố tình tẩu tán tài sản bằng cách tăng vốn ảo, chuyển nhượng cho người thân trước khi ly hôn là những kịch bản phổ biến khiến bên yếu thế dễ rơi vào cảnh “mất trắng” quyền lợi chính đáng.

Để bảo vệ quyền sở hữu trong những tình huống này, các chuyên gia pháp lý khuyến cáo vợ chồng nên có văn bản thỏa thuận về tài sản riêng hoặc thỏa thuận xác lập chế độ tài sản trước khi hôn nhân diễn ra. Đối với các doanh nhân, việc minh bạch nguồn vốn và có các điều khoản dự phòng trong điều lệ công ty về trường hợp chuyển nhượng cổ phần khi ly hôn là vô cùng cần thiết. Một khi tranh chấp xảy ra, việc thu thập chứng cứ về dòng tiền đóng góp và các giao dịch tài chính liên quan sẽ là tiền đề quan trọng nhất để tòa án đưa ra phán quyết công bằng, bảo vệ tối đa lợi ích của các bên mà không làm đứt gãy hoạt động của doanh nghiệp.

LUẬT KỶ NGUYỄN – ĐỒNG HÀNH PHÁP LÝ CÙNG BẠN

• Hotline: 0888.584.575 – 0903.531.333

• Địa chỉ: Đường số 16, Lô S13, KĐT An Cựu City, TP. Huế.